Ο Ανθρωπος (3)

Η ιστορία, βέβαια, δε σταματά με την εγκύκλιο του Usher. Παράλληλα με τις μυθολογικές αφηγήσεις της Αγίας Γραφής για τη δημιουργία του κόσμου σε εφτά μέρες, διατύπωνε και η επιστημονική εύρυνα τα δικά της συμπεράσματα. Και τα συμπεράσματα της επιστήμης δε στηρίζονται στην «αποκάλυψη» και στην αφελή πίστη της Εκκλησίας, αλλά στα ίδια τα πράγματα, στον ορθό Λόγο και στην αντικειμενική Αλήθεια, είτε αυτή στηρίζεται στη διάψευση (κατά C.Popper) είτε στην επαλήθευση (κατά R. Carnap). Και τα πρώτα «πράγματα» που άρχισαν να κλονίζουν αυτήν την αφελή πίστη για τη δημιουργία του Ανθρώπου τον Οκτώβρη του 4004 π.Χ. από το θεό ήρθαν στο φως στις αρχές του 19^ου αι. Κι αυτά ήτανε απολιθωμένα κόκαλα ανθρώπων μαζί με πέτρινα εργαλεία, και επίσης απολιθωμένα κόκαλα ζώων που είχαν εξαφανιστεί από καιρό.

Ο Ανθρωπος (2)

Τι ακριβώς είναι ο κόσμος, τα φυτά και τα ζώα; Εμείς οι ίδιοι πότε γίναμε άνθρωποι, πότε σταθήκαμε στα δυο μας τα πόδια και φτιάξαμε το πρώτο εργαλείο; Τελικά, για να το πω πιο απλά, πότε άρχισε η ζωή, να είναι ζωή.

Ο Ανθρωπος (1)

Ό,τι συμβαίνει στη ζωή μας και συγκροτεί την περίφημη «καθημερινότητα» έχει δυο πλευρές: την κοινωνική και την πολιτική. Η πρώτη αφορά τον Ανθρωπο, είτε ως μοναδικό και ανεπανάληπτο υποκείμενο μιας προσωπικής ιστορίας (πολλοί την αποκαλούν λανθασμένα «μοίρα»), είτε ως υποκείμενο μιας σχέσης, της μιας ή της άλλης μορφής, της μιας ή της άλλης λειτουργίας.

Ο Μπέμπης

Ετσι τον φωνάζαμε όλοι στη γειτονιά, Μπέμπη. Οχι γιατί ήτανε πιο μικρός από μας στην ηλικία ή στο σώμα. Αντίθετα, μάλιστα, μας περνούσε τρία ως πέντε χρόνια και πάνω από δυο κεφάλια στο μπόι. Κι όπως μας δήλωσε, με κομπασμό, ένα βραδάκι που καθόμασταν στη σκάλα της κυρίας Ζωής, και κάναμε το συνηθισμένο μάθημα της αστρονομίας, ξυριζόταν κιόλας, γιατί, έλεγε, αυτό όμως δεν το πιστεύαμε, τα γένια του ενοχλούσαν τη Στελίτσα που την είχε γκόμενα. Και πότε πότε, όταν, μάλιστα, την τσάκωνε δίπλα στην κρασαποθήκη του Κύπρου, της τραβούσε κανένα γρήγορο, σκαστό φιλί, και κείνη τσίριζε με τη γαργαλιστική τη φωνή της.

Γιώργος Χουρμουζιάδης: Παράδειγμα κομμουνιστή επιστήμονα και δασκάλου

Ένας χρόνος συμπληρώνεται σήμερα από το θάνατο (16 Οκτώβρη 2013) του Γιώργου Χουρμουζιάδη. Τιμούμε τη μνήμη του πρωτοπόρου αρχαιολόγου, του επιστήμονα ερευνητή, του κομμουνιστή δάσκαλου. Δεν ξεχνάμε τον μπροστάρη στους αγώνες για το δίκιο της εργατικής τάξης.

Παράδειγμα κομμουνιστή επιστήμονα και δασκάλου

"Οι αρνητικές συνέπειες στο λαϊκό κίνημα και την επιστήμη από την απώλεια ανθρώπων όπως αυτή του κομμουνιστή διανοούμενου, ακαδημαϊκού δασκάλου (ομότιμος καθηγητής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης) και μάχιμου αρχαιολόγου, Γιώργου Χουρμουζιάδη, μεγαλώνουν με το χρόνο γι' αυτό και είναι αδύνατο να υπολογισθούν μέσα σε λίγες μέρες από το θάνατό του. Ο μόνος τρόπος να «αμβλυνθούν» είναι να πάρουν τη «σκυτάλη» νέες γενιές επιστημόνων που θα θέσουν οι ίδιοι τον εαυτό τους και την επιστήμη τους στην υπηρεσία της εργατικής τάξης, του καταπιεσμένου ανθρώπου, για την απελευθέρωσή του.

Τα «χαμένα» και τα «δεδουλευμένα»!

Τελικά η ζωή μας δεν έχει ενδιαφέρον γι' αυτό που γίνεται, αλλά από αυτό που χάνεται. Παρακολουθήστε, με προσοχή, τις καθημερινές συζητήσεις και θα διαπιστώσετε εύκολα πως κάθε φορά το κύριο θέμα προκύπτει από αυτό που χάθηκε. Και όταν λέω «χάνω», το μυαλό μου δεν πάει στην καθημερινή έννοια της λέξης. «Εχασα τα κλειδιά μου», λέμε, «έχασα το κέφι μου», «έχασα κάθε ιδέα που είχα για σένα». Κι αυτό σημαίνει πως κάποια στιγμή θα βρούμε τα κλειδιά μας, το κέφι μας και τη χαμένη «ιδέα» που είχαμε για κάποιον. Οχι, δεν έχω στο μυαλό μου αυτό το νόημα του «χάνω», αλλά το άλλο, το οδυνηρό και το ανυπόφορο που έχει πάρει η λέξη στη σημερινή τη ζωή μας, την καπιταλιστική και την άχαρη.

Ο νεκρός δικαιώνεται!

Μια φορά και έναν καιρό ο Θεός του κόσμου που δε συμπαθούσε και πολύ τους ανθρώπους, που αυτός από δική του πρωτοβουλία αποφάσισε να πλάσει από λάσπη και άλλα πανάκριβα υλικά, έστησε και μια χώρα. Τη βάφτισε, μάλιστα, και την είπε Ελλάδα. Τα βιβλία λένε πολλά και διάφορα για τη χώρα αυτή. Λένε για τα ηρωικά της παιδιά, για τους παμπόνηρους θεούς της, για το δοξασμένο της παρελθόν. Πιο πολλά λένε για τον πολιτισμό της, που ήτανε ο πρώτος, λένε αυτά τα βιβλία, και μοναδικός.

Δεν έχουν, καλοί μου σύντροφοι, θέση στις μέρες τα «λεπτά της σιγής». Τώρα χρειαζόμαστε Φωνές!

Οι νεκροί μάς πονούν, γιατί παίρνουν μαζί τους και ένα μεγάλο κομμάτι δικό μας. Οταν φεύγουν με τη γνωστή θλιβερή τελετή, τους χειροκροτούμε, μια συνήθεια, ας το πούμε κι αυτό για την ιστορία, που καθιερώθηκε από την κηδεία του Βασίλη Λογοθετίδη, στα 1959. Τους κλαίμε κι αφήνουμε λουλούδια επάνω στον τάφο τους. Κι όταν τους θυμούμαστε, με κάποια αφορμή, και μιλούμε γι' αυτούς κρατούμε «ενός λεπτού σιγή», για να τους τιμήσουμε. Γιατί πιστεύουμε πως την ώρα της «σιγής» τούς θυμούμαστε πιο έντονα και μετρούμε, όσο κρατάει αυτό το «λεπτό», πιο αντικειμενικά το κόστος της απώλειάς τους για μας και τους άλλους.

Επιστολή προς απολίτικους

Επιστολή προς απολίτικους. Προς αυτούς, με άλλα λόγια, που ούτε ξέρουν ούτε απαντούν, προς τους αναποφάσιστους, τους αμήχανους και τους διστακτικούς.

... Ονειρεύτηκα!

Έβλεπα στην τηλεόραση το χάρτη της Ελλάδας να γίνεται μπλε και ύστερα να γίνεται πράσινος και 'κει κάπου στο ελληνικό πουθενά σαν της καρφίτσας το κεφάλι να φαίνεται και ένα κόκκινο σημαδάκι και μ' έπιανε μια μελαγχολία! Μα μια μελαγχολία!

Τι κερδίσαμε;

Από τη μια μεριά ήτανε τα όπλα και από την άλλη η πίστη. Από τη μια μεριά η παρανομία και από την άλλη η νομιμότητα. Από τη μια μεριά οι μηχανές και από την άλλη οι άνθρωποι. Κι όμως φαίνεται πως η πίστη, η νομιμότητα και ο άνθρωπος δεν κερδίζουν, κερδίζουν τα όπλα, η παρανομία και οι μηχανές. Μέσα βαθιά στην καρδιά μας, βέβαια, ευχόμασταν να είναι διαφορετικά τα πράγματα.

Ο Λαθρομετανάστης

Πιο πάνω από τα Τίρανα, ίσα με 20 χιλιόμετρα, βορειοανατολικά, βρίσκεται η Κρούγια, όπου γεννήθηκε ο εθνικός ήρωας της Αλβανίας, ο Σκεντέρ Μπέης. Οι αρμόδιες υπηρεσίες φρόντισαν να συντηρήσουν τα λείψανα του κάστρου της πόλης και να χτίσουνε και έναν πύργο-μουσείο, αφιερωμένο στον Σκεντέρ, που το οργάνωσαν με πολύ ενδιαφέρουσες μουσειολογικές προτάσεις. Κατάφεραν, δηλαδή, να το στήσουν με χωρίς σχεδόν ούτε ένα πρωτότυπο αντικείμενο. Μόνο με αντίγραφα. Αθλος. Οι ίδιες οι υπηρεσίες οργάνωσαν την παλιά, παραδοσιακή αγορά της μικρής πόλης, όπου μπορεί κανείς να βρει και να αγοράσει του κόσμου τα πράγματα. Από παραδοσιακές ξυλόγλυπτες σαρμανίτσες μέχρι δίσκους γραμμοφώνου των 78 στροφών, με τραγούδια της Ζάρα Λεάντερ και άριες του Καρούσο και του Τίνο Ρόσι.

Αφήστε με να γκρινιάσω!

Σκέφτηκα, λοιπόν, πως θα ήταν καλύτερο τη μια Κυριακή να γκρινιάζω και την άλλη να χειροκροτώ. Τη μια να θλίβομαι και την άλλη να δείχνω γεμάτος χαρά γι' αυτά που συμβαίνουν γύρω μας. Σκέφτηκα ακόμα πως δεν είναι σωστό να βλέπω τους ανθρώπους βλοσυρά και τους άρχοντές μας με καχυποψία. Ιδιαίτερα αυτούς τους τελευταίους, τους άρχοντες, δηλαδή, σκέφτηκα πως δε θα ήταν υπερβολή να τους συμπονώ κιόλας, γιατί ό,τι μπορούν κάνουν για να διευκολύνουν την άθλια ζωή μας, ανεξάρτητα από τα μέτρα που παίρνουν για να το πετύχουν αυτό.

Κομμουνιστής: ευχή και κατάρα…

Είναι χαρακτηριστικό γνώρισμα των ανθρώπων να προσπαθούν να πιαστούν  απ’ τους ανθρώπους που ξεχωρίζουν. Τους πιο άξιους, τους ιδεολόγους, τους βαρύσκιωτους, τους οραματιστές, αυτούς που τραβάνε μπροστά και βάζουν πλάτη αγόγγυστα «για να γυρίσει ο ήλιος». Ακουμπώντας πάνω τους παίρνουν απ’ τη δύναμή τους για να πατήσουν  στα δικά τους πόδια, να  σταθούν σιγά σιγά στο πλευρό τους και να γίνουν, αν αντέξουν, σαν κι αυτούς. Αυτή η διαδικασία κάθε άλλο παρά εύκολη είναι. Γιατί η «μοίρα» του κομμουνιστή έχει χαραγμένη πάνω της την ευχή και την κατάρα του καιρού του. Σε μια εποχή που το να δώσεις έχει άμεση σχέση με το τι παίρνεις για αντάλλαγμα, ο κομμουνιστής ξεχωρίζει σαν τη μύγα μες στο γάλα, από το βαρύ φορτίο της αφειδώλευτης προσφοράς, της αγνής ανιδιοτέλειας, της ευθύνης και της πανανθρώπινης αποστολής του. Όλοι έχουν απαιτήσεις από τον κομμουνιστή, ακόμα και οι εχθροί του κι ας περιμένουν με αγωνία πότε θα «γλιστρήσει». Και όλοι, μα όλοι, σπεύδουν να μοιραστούν τη σοδειά του αγώνα του.

Σκατά έζησα!

Μωρό και παιδί με τον Μεταξά και την Κατοχή των Ναζί! Έφηβος με τον εμφύλιο, τον Παπάγο, τη Βάρκιζα, τα χαρτιά κοινωνικών φρονημάτων, την Ασφάλεια στη γωνιά του δρόμου. Νεοδιορισμένος σε ένα κουτσοχώρι, να πίνω νερό της βροχής και να διαβάζω με τη λάμπα του πετρελαίου, όλος χαρά: δολοφονία του Λαμπράκη, επιστρατευμένος απεργός. Ώριμος πια και "μυαλωμένος" και να η Χούντα του Παπαδόπουλου. Και όλος θέληση για αγώνα μέσα από το ΚΚΕ, χωρίς προκοπή. Συντρίμια η Σοβιετική Ένωση. Πάνε τα όνειρα και οι ελπίδες: το "αντίπαλο δέος" στον καναβάτσο.

«Για ένα άλλο ύφος» (*)

«Δεν ξέρω πόσο μακριά θα πάει αυτή η αγωνία. Πόσο θα κοστίσουν όλες αυτές οι τελευταίες πληγές, για να κλειστούν και να μην αιμορροούν πια! Να στεγνώσουν οι ιδρωμένες παλάμες που παραμένουν αμήχανες πίσω από μισόκλειστες πόρτες, από τότε που κάναμε την τελευταία χειραψία και πήρε ο καθένας το δικό του δρόμο! Ειλικρινά, σύντροφοι, δεν ξέρω πότε θα ξανακοιταχτούμε στα μάτια, χωρίς ενοχές ή ανώριμες και ξεπερασμένες υπεροψίες. Εκείνο όμως που ξέρω πολύ καλά είναι πως δεν μπορούμε να παριστάνουμε τους ικανοποιημένους ή τους σχεδόν ευτυχείς. Δεν μπορούμε να διαβάζουμε με τον ίδιο τόνο τις συγκυρίες αδιαφορώντας για τα λάθη του τονισμού μας. Τώρα μάλιστα, που τα πλαστικά οράματα της «ενωμένης» Ευρώπης υπονομεύονται από τους ίδιους τους κατασκευαστές τους και όλες εκείνες οι πομπώδεις περιγραφές του λαμπρού ευρωπαϊκού μέλλοντος αναλύονται σε τριμμένες λέξεις και φτηνές βωμολοχίες.

Σήμερα η κηδεία του σ. Γ. Χουρμουζιάδη - Ανακοίνωση του Γραφείου Τύπου της ΚΕ του ΚΚΕ για το θάνατό του

Σήμερα στις 4μ.μ., θα γίνει η πολιτική κηδεία του σ. Γ. Χουρμουζιάδη από τα Κοιμητήρια Αναστάσεως του Κυρίου, στη Θεσσαλονίκη, που πέθανε χθες σε ηλικία 81 ετών. 

Το Γραφείο Τύπου της ΚΕ του ΚΚΕ εξέδωσε την ακόλουθη ανακοίνωση για το θάνατο του σ. Γιώργου Χουρμουζιάδη:

«Εκείνο που θέλω να γράψω δεν το έγραψα ακόμα...» - Έφυγε από τη ζωή ο καθηγητής αρχαιολογίας και πρώην βουλευτής του ΚΚΕ Γιώργος Χουρμουζιάδης

Έφυγε σήμερα από τη ζωή, σε ηλικία 81 ετών (γεννήθηκε στις 26 Νοεμβρίου του 1932 στη Θεσσαλονίκη), ο ομότιμος καθηγητής της αρχαιολογίας στο ΑΠΘ και πρώην βουλευτής του ΚΚΕ στην Α' Θεσσαλονίκης (2000 και 2004) Γιώργος Χουρμουζιάδης.

Σ' ένα βιογραφικό γραμμένο από τον ίδιο σημειώνει: "Γεννήθηκα στη Θεσσαλονίκη και θα ήθελα να πεθάνω στην Κεντρική Ασία, ακριβώς πάνω στο Δρόμο του Μεταξιού. Άρχισα να γράφω από οκτώ χρονώ. Στην αρχή έγραφα κρυφά, προσευχές και βωμολοχίες. Ύστερα εκθέσεις ιδεών, ποιήματα. Αποπειράθηκα να γράψω κι ένα μυθιστόρημα: 'Το κορίτσι με τα γκρίζα μαλλιά'. Από τότε δε σταμάτησα να γράφω παντού και τα πάντα.