Εκδήλωση μνήμης και τιμής για τον Γιώργο Κοτζιούλα

Π Ρ Ο Σ Κ Λ Η Σ Η

     Η Πανελλήνια Ένωση Φιλολόγων σας καλεί να παρευρεθείτε στην εκδήλωση, μνήμης και τιμής, για τον Γιώργο Κοτζιούλα (1909-1956), φιλόλογο, ποιητή, πεζογράφο και μεταφραστή, η οποία θα πραγματοποιηθεί στο Αμφιθέατρο «Αντώνης Τρίτσης» του Πνευματικού Κέντρου Αθηνών (Ακαδημίας 50), τη Δευτέρα, 8 Δεκεμβρίου 2014, στις 5.50 μ.μ., σύμφωνα με το ακόλουθο πρόγραμμα:

Μαρτυρίες του Γιώργου Κοτζιούλα από την περίοδο του εμφυλίου

Ο Γιώργος Κοτζιούλας τους πρώτους μήνες της κατοχής γνώρισε πολλές στερήσεις και τον κίνδυνο του θανάτου. Για να γλιτώσει από την πείνα, που άρχισε να εμφανίζεται στην Αθήνα, γύρισε στο χωριό του, την Πλατανούσα  Άρτας στις  26 Νοέμβρη του 1941, από το οποίο έλειπε οχτώμιση χρόνια. Η διαδρομή που ακολούθησε μέσω Θεσσαλίας κράτησε μέρες και είχε ταλαιπωρίες. Από την Πλατανούσα πότε πήγαινε στην Άρτα και πότε στα Γιάννινα, για να σπάει την απομόνωση. Στα Γιάννινα συνδέονταν με το Γυμνασιάρχη της γεραράς «Ζωσιμαίας Σχολής» Χρίστο Ι. Σούλη, ιστορικό και λαογράφο, προς τον οποίο ο Κοτζιούλας έτρεφε μεγάλη εκτίμηση.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΤΖΙΟΥΛΑΣ: «Καθώς δεν βάνω κι εγώ στα λόγια ποτέ σορόπι»

Με αφορμή τη συμπλήρωση 58 χρόνων από το θάνατο του Γιώργου Κοτζιούλα, στις 29 Αυγούστου του 1956

Στο Αγρίνιο με τη «Λαϊκή Σκηνή» του ΕΛΑΣ. Ο Γ. Κοτζιούλας τρίτος στην πίσω σειρά

Πόσα χρόνια έχουμε να ακούσουμε μια τόσο ξεκάθαρη ομολογία από λογοτέχνη! Εγινε άραγε το λογοτεχνικό «στρογγύλεμα» και το «σορόπιασμα» συνήθειά μας, ύπουλο φαρμάκι που κατατρώγει τη σκέψη, «γλίστρα» για να ολισθαίνουν ρηχά συναισθήματα σε εξίσου ρηχά νερά;

Ο άνθρωπος που δεν «έβανε σορόπι στα λόγια του» ήταν ο αλησμόνητος Γιώργος Κοτζιούλας, μια συλλογή πεζογραφημάτων του οποίου εκδόθηκε φέτος, ενώ τα Απαντά του επανεκδόθηκαν το 2013, με την πρώτη τους έκδοση να έχει γίνει στο διάστημα 1956 - 1959.

Παρουσίαση βιβλίων του Γιώργου Κοτζιούλα

Την παρουσίαση των βιβλίων του Γιώργου Κοτζιούλα, «Πικρή ζωή» των εκδόσεων «Νηρέας», και του χειροποίητου βιβλίου «Γ. Κοτζιούλας, Ποιήματα», σε 50 αντίτυπα, των εκδόσεων «Μίμνερμος», με χαρακτικά του ζωγράφου Αλέκου Φασιανού φιλοξενεί το Πολιτιστικό Κέντρο της Αρχιεπισκοπής Αθηνών (Μεγάλου Βασιλείου 15, Ρουφ, τηλ. 210.3473.887), τη Δευτέρα 2 Ιούνη, στις 19.00.

Η παρουσίαση των βιβλίων θα γίνει από τον Θόδωρο Παπαγιάννη (γλύπτη, καθηγητή στην ΑΣΚΤ) και από τον Αναστάσιο Σακελλαρόπουλο (διευθυντή των Ιστορικών Αρχείων του Μουσείου Μπενάκη). Την εκδήλωση θα χαιρετίσει ο ιατρός και αγιογράφος Σταμάτης Σκλήρης, παρουσία και του ζωγράφου Αλέκου Φασιανού.

Παρουσίαση βιβλίων Γιώργου Κοτζιούλα

Βιβλίο: "Γιώργος Κοτζιούλας - ΠΙΚΡΗ ΖΩΗ και άλλα πεζογραφήματα"

Η λογοτεχνία έχει την ικανότητα να σε ταξιδεύει στο χώρο και στο χρόνο.  Μέσα από τις σελίδες ενός καλού λογοτεχνικού βιβλίου μπορείς να «πατήσεις» σε μέρη που δεν είχες άλλον τρόπο να τα επισκεφτείς. Να ζήσεις σε εποχές μακρινές (ή όχι και τόσο μακρινές) να γνωρίσεις ανθρώπους και τις συνήθειές τους, να μάθεις για τα γεγονότα που επηρέασαν ή άλλαξαν τη ζωή τους, να ευχαριστηθείς, να συγκινηθείς, να προβληματιστείς, να σκεφτείς. Ο άνθρωπος που στη ζωή του διάβασε, ταξίδεψε. Και ακόμα και αν ο τελικός προορισμός τις περισσότερες φορές παραμένει απροσπέλαστος, το ταξίδι και το όνειρο είναι αυτά που τον κρατάνε ζωντανό. Τον άνθρωπο και τον προορισμό…

H «επιστροφή» του Γ. Κοτζιούλα (Με αφορμή την παράσταση «Φτενά χωράφια - άφοβη φυλή»)

«Σε αυτήν την εποχή των αποφάσεων, πρέπει ακόμα και η τέχνη να αποφασίσει. Μπορεί να οδηγήσει τους ανθρώπους σε παραλήρημα, αυταπάτες και σε φαντασιώσεις, όπως και μπορεί να τους οδηγήσει στην πραγματικότητα. Μπορεί να μεγαλώσει την άγνοια, όπως μπορεί να μεγαλώσει και τη γνώση».  Μπ. Μπρεχτ

Η βροχή που έπεφτε την Κυριακή (24/11/2013) το πρωί σχεδόν σε ολόκληρη την Αττική ήταν καταρρακτώδης, όμως ο ζεστός και φιλόξενος χώρος του θεάτρου του Γιώργου Αρμένη στα Εξάρχεια πλημμύρισε από βρεγμένα και αναψοκοκκινισμένα πρόσωπα. Από Ηπειρώτες και μη που κατέφταναν για να παρακολουθήσουν την μουσική-θεατρική παράσταση «Φτενά χωράφια... άφοβη φυλή», που ήταν αφιερωμένη στον αλησμόνητο λογοτέχνη, ποιητή, κριτικό και θεατρικό συγγραφέα Γιώργο Κοτζιούλα.

«Φτενά χωράφια... άφοβη φυλή»: Εκδήλωση - αφιέρωμα στον ποιητή Γιώργο Κοτζιούλα, την Κυριακή 24 Νοέμβρη, στις 11.30 π.μ. στο Νέο Ελληνικό Θέατρο Γιώργου Αρμένη

Ο Δήμος Βόρειων Τζουμέρκων, η Πανηπειρωτική Συνομοσπονδία Ελλάδας και η Ομοσπονδία Αδελφοτήτων Τζουμερκιωτών παρουσιάζουν την παράσταση «Φτενά χωράφια... άφοβη φυλή», ένα θεατροποιημένο αφιέρωμα στον Πλατανουσιώτη ποιητή Γιώργο Κοτζιούλα, την Κυριακή 24 Νοέμβρη, στις 11.30 π.μ. στο Νέο Ελληνικό Θέατρο Γιώργου Αρμένη (Σπ. Τρικούπη 34 & Κουντουριώτου, Εξάρχεια, τηλ. 210.8253.489). Είσοδος ελεύθερη

Σκηνοθετική επιμέλεια: Γιάννης Σεντελές. Μουσική επιμέλεια, σύνθεση, διασκευή, ενορχήστρωση: Κώστας Χαριτάτος. Σκηνογραφική ιδέα: Θεόδωρος Παπαγιάννης. Απαγγελίες: Ξανθή Γεωργίου, Γεωργία Παπαδημητρίου, Ράνια Σόντη, Μαρία Τζιμά. Μουσικοί: Κώστας Χαριτάτος: κιθάρα, τραγούδι. Ανθή Σταύρου: πιάνο, τραγούδι. Δημήτρης Πότονος: κιθάρα. Θανάσης Βόλας: μπουζούκι, λαούτο. Δημήτρης Σταύρου: μπουζούκι. Γιάννης Χαβέλας: μπουζούκι. Θανάσης Σεντελές: μπάσο. Πάνος Σεντελές: ακορντεόν, τραγούδι. Αντώνης Καρασταμάτης: κρουστά, τραγούδι. Πέτρος Μόκας: τραγούδι.

Εκδήλωση-αφιέρωμα στον ποιητή ΓΙΩΡΓΟ ΚΟΤΖΙΟΥΛΑ την Κυριακή 24 Νοέμβρη, στο "Νέο Ελληνικό Θέατρο Γιώργου Αρμένη"

Π Ρ Ο Σ Κ Λ Η Σ Η

 Ο Δήμος Βορείων Τζουμέρκων, η Πανηπειρωτική Συνομοσπονδία Ελλάδος και η Ομοσπονδία Αδελφοτήτων Τζουμερκιωτών σας προσκαλούν στην παράσταση : «φτενά χωράφια … άφοβη φυλή», ένα θεατροποιημένο αφιέρωμα

Από τη "στηθάγχη" τα άρθρα του ποιητή Γιωργ. Κοτζιούλα στο "Ρίζο της Δευτέρας"

Οι περισσότεροι γνωρίσαμε τον Γιώργο Κοτζιούλα από τα ποιήματά του. Αγνοούμε το μεγαλύτερο μέρος του πολυδιάστατου έργου του και ο κυριότερος λόγος είναι γιατί αυτό παραμένει ανέκδοτο. Μια πτυχή αυτού του έργου είναι η αρθρογραφία στον τύπο. Σε εφημερίδες και περιοδικά έχουν δημοσιευτεί κατά καιρούς πολλά άρθρα του Κοτζιούλα για λογοτεχνικά ζητήματα, κριτικές, χρονογραφήματα και θεωρητικά κείμενα.

Στην προσπάθειά μας να συμβάλλουμε στην ανάδειξη αυτής της λιγότερο γνωστής πλευράς  του έργου του, συγκεντρώσαμε και θα αναρτήσουμε στο διαδίκτυο, σταδιακά από τη στηθάγχη, τα άρθρα του Κοτζιούλα στην εφημερίδα «Ρίζος της Δευτέρας».

"Όταν ήμουν με τον Άρη" - "Τα αντάρτικα τραγούδια": Δυο βιβλία για τον Άρη Βελουχιώτη στην e-βιβλιοθήκη "Οικοδόμος"

Στις 16 του Ιούνη 1945 ο πρωτοκαπετάνιος του ΕΛΑΣ Άρης Βελουχιώτης (Θανάσης Κλάρας) βρίσκεται περικυκλωμένος από δυνάμεις του «εθνικού» στρατού σε μια πλαγιά των Τζουμέρκων στο χωριό Μεσούντα Άρτας, όπου ο ίδιος βάζει τέλος στη ζωή του. 68 χρόνια πέρασαν από τότε και σήμερα, ίσως περισσότερο από ποτέ, παραμένει  ζωντανό σύμβολο της πάλης για την ανατροπή της ιμπεριαλιστικής βαρβαρότητας, τη λαϊκή κυριαρχία, το σοσιαλισμό. Στη μνήμη του το ιστολόγιο "Οικοδόμος" προσθέτει στην e-βιβλιοθήκη του δυο δυσεύρετες εκδόσεις.

Γιώργος Κοτζιούλας:" Όταν ήμουν με τον Άρη" (και ένα ποίημα)

Ο Τζουμερκιώτης ποιητής Γιώργος Κοτζιούλας αναμείχθηκε από νωρίς στον αντιστασιακό αγώνα. Βγήκε στη συνέχεια στο βουνό  κι έμεινε για πολύ καιρό δίπλα στον πρωτοκαπετάνιο του ΕΛΑΣ  Άρη Βελουχιώτη που τον θαύμαζε. Ένα μέρος των προσωπικών του αναμνήσεων από εκείνη την περίοδο, το κατέγραψε σε σημειώσεις που μετά το θάνατό του κυκλοφόρησαν σε βιβλίο, στο οποίο περιλαμβάνεται το παρακάτω απόσπασμα.

Ο Πτωχοπρόδρομος πήρε τ’ όπλο του, ένα επιτίμιο του Γιώργου Κοτζιούλα

Ένα εκτενές ποίημα του Γιώργου Κοτζιούλα, γραμμένο στις 19.3.1951, που βρέθηκε στα χαρτιά του, ενταγμένο στην ανέκδοτη συλλογή του «Τα πλούτη του φτωχού», και εκδόθηκε τελικά μετά τον θάνατό του, στον τρίτο τόμο των απάντων του.

Ο Κοτζιούλας χρησιμοποιεί τη λέξη «επιτίμιο», που ανήκει στην εκκλησιαστική ορολογία (είναι η ποινή που επιβάλλει ο πνευματικός στον πιστό που αμάρτησε) για να απευθύνει δριμύ κατηγορώ προς τους συμπατριώτες του, τους Ηπειρώτες για την αντιπνευματική τους στάση, για τον συντηρητισμό τους, για τον στενόμυαλο προσανατολισμό τους στη συσσώρευση χρημάτων και μόνο. Περιγράφει πώς κατέβηκαν πάμφτωχοι από το χωριό και κατάφεραν με αιματηρές οικονομίες και στερούμενοι τα πάντα να μαζέψουν ένα κομπόδεμα, αποφεύγοντας να μπλέκουν σε περιπέτειες, διοχετεύοντας όλη τους την ευφυΐα στη συσσώρευση χρημάτων και γαλουχώντας με το ίδιο πνεύμα τα παιδιά τους.

Ένα ανέκδοτο ποίημα του Γιώργου Κοτζιούλα

Ο ποιητής Γιώργος Κοτζιούλας (1909-1956)

Ένα ποίημα από τον πρωτεργάτη του θεάτρου του βουνού

Επανάσταση

Πού θα πάτε, πού θα πάτε! Κομποδιάστε τα κλεμένα,

κρύψτε και τ' ασημικά σας να τα χαίρεται η σκουριά

Θα 'βγουμε κι εμείς παγάνα, θα σας εύρουμε ως τον ένα,

και στην πόλη μέσα αν είστε και στ' απόμερα χωριά.

Πού θα πάτε, πού θα πάτε! Κι απ' τις άγιες πίσω εικόνες

αν τρυπώστε, θα σας βρούμε μ' όλα τα υποκριτικά

παρακάλια στο θεούλη που αναμπαίζεταν αιώνες

αδικεύοντας το πλήθος όπου του 'χατε χαλκά.

Πού θα πάτε, πού θα πάτε! Ξεσηκώθηκαν οι σκλάβοι,

κι όσοι ζούσαν αφεντάδες με τον ίδρο του αλλουνού

δε γλυτώνουν ούτ' αν φύγουν με ταχύπλωρο καράβι,

τόσο πλήθυναν τα δάκρυα της φτωχιάς και του ορφανού.

Πού θα πάτε, πού θα πάτε! Φυλακές και ξερονήσια

κι οι κλωτσιές στα κρατητήρια και οι χαφιέδες στα γιαπιά

μας διδάξανε να βρούμε τους δημίους αλύπητα, ίσια

σαν το φίδι που του δίνουν κατακέφαλα χτυπιά.

Πού θα πάτε, πού θα πάτε! Μόλις βλέπαμε κορδόνια

μας ερχόταν να χωθούμε στα κατάβαθα της γης,

και θαρρούσατε πως θα 'στε στου λαού τη ράχη αιώνια

μη γρικώντας τα σημάδια της μεγάλης αλλαγής.

Πού θα πάτε, πού θα πάτε! Να, ξυπνάει ο μιναδόρος

και της θάλασσας ο μούτσος κι ο λιγόλογος σκαφτιάς.

Πες και πες οι απλοί διδάχοι, στα στερνά θα πιάσ' ο σπόρος

κι είναι πια φουρτούνας βόγγος η φωνή της εργατιάς.

Πού θα πάτε, πού θα πάτε! Στα σχολειά και στις στρατώνες

κι απ' τους άμβωνες απάνω Φαρισαίοι χωρίς καρδιά

μας κρατούσαν στο σκοτάδι και με νόμους, με κανόνες

πρόσταζαν τον πεινασμένο «σουτ», «σκασμός» και «τσιμουδιά».

Πού θα πάτε, πού θα πάτε! Πρόστυχοι καλαμαράδες

με ψυχή ξεπουλημένη γράφανε κατεβατά

που γινόταν απ' το κράτος φημερίδες και φυλλάδες

να στραβώνετ' ο καθένας, να φλομώνεται μ' αυτά.

Πού θα πάτε, πού θα πάτε! Παίρνατ' άνογους χωριάτες

και τους στέλνατε κοπάδι στου πολέμου τη φωτιά,

διασκεδάζοντας οι ίδιοι με κυρίες μυρωδάτες

απ? αυτές που το ?χουν ρίξει στο πιοτό και στα χαρτιά.

Πού θα πάτε, πού θα πάτε! Δες που σήκωσε κεφάλι

κι όλο δείχνει τη γροθιά του προλετάριος τρομερός.

Δε σας αξίζ' η εξουσία και γι' αυτό την παίρνουν άλλοι.

Κατευόδιο, άρχοντές μου! Βλέπετε, άλλαξ' ο καιρός.

Πηγή: http://kokkinostupos.blogspot.com/

Γιώργος Κοτζιούλας, ο ποιητής του λαού και της φτωχολογιάς

Γ.Κοτζιούλας (1909-1956)

Ο ποιητής Γιώργος Κοτζιούλας γεννήθηκε το 1909, στο χωριό των Τζουμέρκων Πλατανούσα, του νομού Άρτας. Οι γονείς του ήταν φτωχοί αγρότες και με πολλούς κόπους και θυσίες κατόρθωσαν να τον βοηθήσουν να τελειώσει το Γυμνάσιο της Άρτας. Κατεβαίνει στην Αθήνα το 1927 και σπουδάζει στη φιλοσοφική σχολή του Πανεπιστημίου από όπου παίρνει πτυχίο φιλολογίας.

Παράλληλα με τις σπουδές του είναι αναγκασμένος να δουλεύει για να τα βγάλει πέρα. Από τις πολλές στερήσεις προσβάλλεται από φυματίωση και νοσηλεύεται στο σανατόριο της Πάρνηθας. Η πρώτη περίοδος της Γερμανικής κατοχής τον βρίσκει στην Αθήνα και αργότερα στο χωριό του όπου και εντάσσεται στις γραμμές του ΕΑΜ. Στη συνέχεια ένοπλος στον ΕΛΑΣ πολεμά τον Γερμανό κατακτητή.

Στο βουνό ιδρύει το θεατρικό θίασο «Λαϊκή Σκηνή» και περιοδεύει στις ελεύθερες περιοχές της Ηπείρου. Στα τέλη του 1945 κατεβαίνει στην Αθήνα για να εργαστεί ως διορθωτής και μεταφραστής. Παράλληλα δημιουργεί οικογένεια. Πεθαίνει τον Αύγουστο του 1956 στην Αθήνα. Ήταν πολυγραφότατος. Εξέδωσε ποιητικές συλλογές και πεζά, καθώς και πολλές μεταφράσεις. Το μεγαλύτερο μέρος του έργου του είναι ανέκδοτο και έχει παραχωρηθεί στο πανεπιστήμιο Ιωαννίνων.

Σε όλη του τη ζωή ένοιωσε στο πετσί του τη φτώχεια, τις στερήσεις και τον κατατρεγμό. Αυτό τον έκανε να στραφεί δίπλα στον απλό φτωχό άνθρωπο του μόχθου να τον εκφράσει μέσα από το έργο του αλλά και να του δώσει κουράγιο και αισιοδοξία για ένα καλύτερο μέλλον.

Σαν φόρο τιμής στον παραγνωρισμένο αυτόν ποιητή του λαού και της φτωχολογιάς, σας παρουσιάζω δύο ποιήματά του γραμμένα για τους ανθρώπους της οικοδομής:

Το μαστορόπουλο

Τον πήραν τον Κολιό
τον πήραν οι μαστόροι
παιδί από το σκολειό
να μάθει πηλοφόρι.

Καρδιά πονετική
τον ξέβγαλε με κλάμα:
«Τετράδη Κυριακή,
θα καρτερώ για γράμμα».

Δε σώνει άλλο να ιδεί,
παιδεύεται το μάτι:
κρατούσε ένα ραβδί,
το στρώμα του στην πλάτη.

Μας έφυγε ο Κολιός
κι είχε μια τέτοια λύπη!
θα ’ναι όλοι δω τ' Άη-Λιος
και μόνο αυτός θα λείπει.

(από τη συλλογή «Σιγανή φωτιά», 1938)

Οικοδόμοι

Εμπρός  για  τη   δουλιά,

μ’ αξίνες με λοστάρια.

Γκρεμίστε τα παλιά,

να  πέσουν  τα ντουβάρια!

Κι αν είμαστε φτωχοί,

βαστούν τα χέρια, οι πλάτες.

Ριχτήτε απ’ την αρχή

στο έργο σας, αργάτες!

Τα κάψαν μια φορά,

τα χτίζουμε και πάλι.

Βοηθήστε με χαρά,

τρέξτε μικροί, μεγάλοι.

Δεν ήταν για καιρό,

δεν άντεχαν οι στύλοι.

Σε θέμελο γερό

ξαναστεριώστε, φίλοι

Το σπίτι θα στηθεί

καλύτερο από πρώτα.

Μην κάθεστε  όλοι ορθοί,

σφουγγίστε τον ιδρώτα.

Λάσπη  ένας κουβαλά

κι ο άλλος πέτρα ας φέρει.

Καρφώστε το ψηλά, 

συντρόφοι,  το μαδέρι!

Δε βλέπει προκοπή

που στέκει κι απαντέχει.

Φτάσαμε στη σκεπή,

τώρα ας χιονίζει, ας  βρέχει!

Σε κάμαρη  φαρδιά

θα κατοικήσεις φέτο.

Με γεια σου, με παιδιά

κι αγγόνια γέμισέ το!

Ό,τι ποθεί ό εχτρός, 

α, δε θα ξαναγίνει.

Πάει, άλλαξε ο καιρός,

θα βασιλέψει ειρήνη!

Καρβέλια  με νερό 

και γίνηκε το θάμα.

Μπρος τώρα ένα χορό

να σύρουμε όλοι αντάμα!

(δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Ελεύθερα Γράμματα» το 1945) 

Το "Οικοδόμοι" το βρήκα εδώ:: http://www.sarantakos.com/