Μπ. Μπρέχτ: Ο φασισμός μπορεί να πολεμηθεί μονάχα σαν καπιταλισμός

«Σαν παράδειγμα μιας αλήθειας, που δεν οδηγεί σε συμπεράσματα ή οδηγεί σε συμπεράσματα λαθεμένα, πρέπει να μας χρησιμεύσει η πλατιά διαδεδομένη άποψη, ότι σε μερικές χώρες επικρατούν συνθήκες άσχημες, που απορρέουν από τη βαρβαρότητα.

Μπέρτολτ Μπρεχτ: «Αν όμως δεν ενδιαφέρεται για τον κομμουνισμό όλος ο κόσμος, ο κομμουνισμός ενδιαφέρεται για όλον τον κόσμο»

Πολλοί, σχεδόν όλοι οι αστοί κριτικοί της «Μάνας» μάς είπαν, ότι αυτή η παράσταση είναι μια υπόθεση που αφορά τους κομμουνιστές και μόνο.

«Ο αφέντης Πούντιλα και ο δούλος του Μάττι», του Μπ. Μπρεχτ, αποκλειστικά στο «ΑΛΚΥΟΝΙΣ» New Star Art Cinema

Στα 119 χρόνια από τη γέννηση του Μπέρτολτ Μπρεχτ (10/2/1898) η NEW STAR τιμά τον σπουδαίο δραματουργό ποιητή και φιλόσοφο, τον δημιουργό του στρατευμένου θεάτρου, τον ιδρυτή του «επικού» θεάτρου που οδήγησε στο σύγχρονο θέατρο.

Με κορυφαία έργα του Μπέρτολτ Μπρεχτ στο επίκεντρο, αλλά και με συνέχεια των βιβλιοπαρουσιάσεων και της προβολής του καλού βιβλίου, αρχίζει το 2017 στο Στέκι Πολιτισμού και Νεανικής Δημιουργίας της ΚΝΕ (Πρόγραμμα Γενάρη)

«Κούλε Βάμπε»

Με κορυφαία έργα του Μπέρτολτ Μπρεχτ στο επίκεντρο, αλλά και με συνέχεια των βιβλιοπαρουσιάσεων και της προβολής του καλού βιβλίου, αρχίζει το 2017 στο Στέκι Πολιτισμού και Νεανικής Δημιουργίας της ΚΝΕ (Τροίας 36, Βικτώρια).

Ένα επικό λαϊκό έργο, θεατρικό δοκίμιο προλεταριακής επανάστασης: «Οι μέρες της Κομμούνας» του Μπέρτολτ Μπρεχτ, αποκλειστικά στην "Αλκυονίδα" και το "Στούντιο" έως τις 21 Δεκέμβρη

Έως τις 21 Δεκέμβρη θα έχει το κοινό την ευκαιρία να απολαύσει το αριστούργημα του Μπέρτολτ Μπρεχτ «Οι μέρες της Κομμούνας». Η «New Star» και η «Rbb media» παρουσιάζουν για πρώτη φορά στην Ελλάδα το «Οι μέρες της Κομμούνας» («Die Tage der Commune») όπως κινηματογραφήθηκε τον Απρίλη του 1966, στο Berliner Ensemble, το ιστορικό θέατρο που ίδρυσε ο ίδιος.

«Όταν μιλάμε για τον Μπρέχτ είμαστε σε θέση μάχης» - 58 χρόνια από το θάνατο του Μπέρτολτ Μπρέχτ

Πολλοί ρωτούν τους ποιητές τι είναι το ποίημα.

Είναι ενθύμιο φρίκης, απαντά ο ένας.

Είναι το καταφύγιο που φθονούμε, απαντάει ο άλλος.

Είναι το άλλο πρόσωπο της υπερηφάνειας, απαντάει ένας τρίτος.

Είναι ένα δέντρο που οφείλουμε να φτιάξουμε, για ένα πουλί που εκκρεμεί στην ερημιά.

Είναι η ανάπτυξη ενός επιφωνήματος, λέει κάποιος άλλος.

«Σας βλέπω να βοσκάτε σε ένα μικρό λιβάδι που πια δεν φυτρώνει χορτάρι. Σας είναι όμως πιο εύκολο να αλλάξετε τα στομάχια σας και το πεπτικό σας σύστημα, από το να παραχωρήσετε το λιβάδι στο καινούργιο χορτάρι, που με τις οπλές σας εμποδίζετε να μεγαλώσει».

Αυτό θα απαντούσε ο Μπέρτολτ Μπρέχτ, που έφυγε από τη ζωή σαν σήμερα 14 Αυγούστου 1956,  στα ανώφελα ερωτήματα των ποιητών του καιρού μας, σε αυτούς τους συλλογισμούς, ρίχνοντας τη στάχτη από το πούρο του.

Πώς να πει κάποιος αντίπαλος του φασισμού την αλήθεια για τον φασισμό όταν δεν θέλει να πει τίποτα για τον καπιταλισμό, που τον προκαλεί;

Ο φασισμός είναι μια ιστορική φάση όπου μπήκε τώρα ο καπιταλισμός, κι έτσι είναι κάτι το καινούργιο και παλιό μαζί. Ο καπιταλισμός στις φασιστικές χώρες υπάρχει πια μονάχα σαν φασισμός κι ο φασισμός δεν μπορεί να πολεμηθεί παρά σαν καπιταλισμός στην πιο ωμή και καταπιεστική του μορφή, σαν ο πιο θρασύς κι ο πιο δόλιος καπιταλισμός.

ΜΠΕΡΤΟΛΤ ΜΠΡΕΧΤ: Ενα «επαγγελματικό ατύχημα»...

Με τον Πολ Ντεσό που έγραψε τα τραγούδια του «Μάνα κουράγιο»

"Σαν άλλη σούπα πια δεν έχεις

τι άλλο να σε σταματά;

Πρέπει ολάκερο το κράτος

τα πάνω κάτω ανάποδα να φέρεις

μέχρι τη σούπα να 'χεις.

Τότε θα 'σαι πια του εαυτού σου μουσαφίρης.

* * *

Οταν για να βρεις δεν υπάρχει πια καμιά δουλειά

πρέπει ν' αντισταθείς!

Πρέπει ολάκερο το κράτος

τα πάνω κάτω ανάποδα να φέρεις.

Μέχρι να γίνεις του εαυτού σου εργοδότης.

Και τότε πάντα διαθέσιμη δουλειά για σένα θα 'χει.

* * *

Οταν για την αδυναμία σας σας περιγελούν

δεν επιτρέπεται καιρό να χάνετε άλλο!

Πρέπει έτσι να φροντίσετε

που όλοι, όσοι αδύνατοι είναι, να βαδίσουνε μαζί.

Τότε μεγάλη δύναμη πια θα 'στε.

Να σας περιγελάσει τότε δε θα τολμά κανένας!

Μπ.Μπρεχτ, «Το τραγούδι της σούπας» (ή «Το τραγούδι της αδιεξόδου»)

Πολλοί χαρακτήρισαν τον Μπέρτολτ Μπρεχτ σαν τον ποιητή και θεατρικό συγγραφέα της γενίκευσης. Αλλοι πάλι τον χαρακτήρισαν σαν τον ποιητή και θεατρικό συγγραφέα της λύσης... Το σωστό θα ήταν να χαρακτηριστεί ως ο συγγραφέας της ΕΡΩΤΗΣΗΣ! Της ερώτησης, που θέλει και μπορεί να δείξει και να θίξει το λόγο ύπαρξης και την αιτία γέννησης κάθε ζητήματος.

Κύριον Γιώργο Ι. Αλλαμανή, εφημερίδα ΤΟ ΠΟΝΤΙΚΙ, ενταύθα

Αξιότιμε κύριε,

ως συνέχεια προηγούμενης επικοινωνίας μας,  θα ήθελα να σας ενημερώσω για μια εκδήλωση που θα πραγματοποιηθεί αυτό το Σαββατοκύριακο, 27 και 28 του Απρίλη, αφιερωμένη στον τόσο αγαπητό σας Μπέρτολτ Μπρεχτ.

Είναι ο κομμουνισμός αποκλειστικός;

Πολλοί, σχεδόν όλοι οι αστοί κριτικοί της «Μάνας» μάς είπαν, ότι αυτή η παράσταση είναι μια υπόθεση που αφορά τους κομμουνιστές και μόνο. Μίλησαν γι' αυτήν όπως θα μιλούσαν περίπου για ένα θέμα που αφορά τους κονικλοτρόφους ή τους παίχτες σκακιού, δηλαδή, σαν κάτι που αφορά πολύ λίγους ανθρώπους και που, προπαντός, δεν μπορεί να κριθεί από ανθρώπους άσχετους με τα κουνέλια ή το σκάκι. Αν όμως δεν ενδιαφέρεται για τον κομμουνισμό όλος ο κόσμος, ο κομμουνισμός ενδιαφέρεται για όλον τον κόσμο. 

Το ψέμα έχει κοντά ποδάρια...

Η αντικομμουνιστική υστερία μερίδας –και «αριστερών»- γραφίδων του αστικού τύπου (δεν θα αναφερθούμε σήμερα στην «κριτική» των χρυσαυγιτών, άλλων πολιτικών δυνάμεων, «φιλοΚΚΕ» ιστοσελίδων ή blogs, διάσημων τηλεγελωτοποιών κλπ.) που παρακολουθούμε  να κορυφώνεται (;) λίγο πριν την έναρξη του 19^ου Συνεδρίου του ΚΚΕ δεν έχει προηγούμενο τα τελευταία χρόνια. Ξεκίνησε σαν «κριτική» στις θέσεις της ΚΕ, συνέχισε με την «αντιπαραβολή» τους (στα πλαίσια πάντα της «κριτικής») με τις αποφάσεις προηγούμενων συνεδρίων, εξαπλώθηκε με την σχεδόν υιοθέτηση (!) και υπερπροβολή συγκεκριμένων απόψεων και προτάσεων διαφόρων συντρόφων όπως εκφράστηκαν μέσα από τον δημόσιο προσυνεδριακό διάλογο, εξελίχτηκε σε προσπάθεια «εκμετάλλευσης»  «βαριών» ονομάτων, στελεχών του κόμματος και δημοσιογράφων  του Ριζοσπάστη, για να αποκαλυφτεί τελικά ένας πούρος αντικομμουνισμός με αναφορές σε βυζαντινά σενάρια διαπλοκής στην «ηγετική ομάδα του Περισσού» και πολέμου ανάμεσα  σε αυτήν  και τμήματος της  βάσης ενός ΚΚΕ που αυτοδιαλύεται εν μέσω «εμφύλιας» σύρραξης και σβήνει σιγά σιγά από τον πολιτικό χάρτη. Αντικομμουνισμό που λειτουργεί σαν ένα ακόμα χέρι βοήθειας στις δυσκολίες που αντιμετωπίζει το πολιτικό προσωπικό της άρχουσας τάξης να επιβάλει απόλυτα την πολιτική του στους εργαζόμενους και τα άλλα λαϊκά στρώματα που θα συντηρήσει όσο το δυνατό περισσότερο ένα καπιταλιστικό σύστημα-πτώμα που σαπίζει μέρα με τη μέρα όλο και πιο πολύ.

ΑΠΕΡΓΙΑ! - Κάνε πράξη την αλληλεγγύη!

Βγες έξω, σύντροφε! Ρίσκαρε
Τη δεκάρα, που ούτε δεκάρα πια δεν είναι
Τον τόπο για ύπνο που πάνω του πέφτει η βροχή
Και της δουλιάς τη θέση που αύριο θα χάσεις!
Μπρος, στο δρόμο έξω! Αγωνίσου!

«Για τους σεισμούς που μέλλονται να 'ρθούν». Το ΚΚΕ για τον ΜΠΡΕΧΤ

Με την Προβολή της ταινίας, «Η Όπερα της Πεντάρας», την Τετάρτη 5 Δεκέμβρη στις 20.30, στον κινηματογράφο «ΤΙΤΑΝΙΑ CINEMAX» (Πανεπιστημίου και Θεμιστοκλέους), ξεκινάει το κινηματογραφικό αφιέρωμα για τον Μπέρτολτ Μπρεχτ.

Το κινηματογραφικό αφιέρωμα πραγματοποιείται στο πλαίσιο του επιστημονικού συνεδρίου, που διοργανώνει η Κεντρική Επιτροπή του ΚΚΕ στις 27 και 28 Απρίλη του 2013 αφιερωμένο στον κορυφαίο μαρξιστή διανοητή, δραματουργό, ποιητή και σκηνοθέτη Μπέρτολτ Μπρεχτ με τίτλο: «Μπέρτολτ Μπρεχτ: Για τους σεισμούς που μέλλονται να 'ρθούν».

Όποιος δεν έχει τον αγώνα μοιραστεί θα μοιραστεί την ήττα

Ο «στρατευμένος» στο μαρξισμό και σοσιαλισμό, ο μεγάλος ποιητής, πεζογράφος, δραματουργός, θεωρητικός, λιμπρετίστας, σκηνοθέτης και δάσκαλος, ο Μπρεχτ, του οποίου το πολύμορφο έργο, για τέσσερις σχεδόν δεκαετίες, αποτέλεσε όχι μόνο μια πρωτοπορία, αλλά και πολιτιστική «επανάσταση» στη Δυτική Ευρώπη του 20ού αιώνα. Μια επανάσταση που γνώρισε διεθνή απήχηση. Επηρέασε πολλούς καλλιτέχνες παγκοσμίως, αλλά και πολεμήθηκε πολύμορφα, όσο κανένα άλλο αισθητικό κίνημα, από δηλωμένους κι αδήλωτους εχθρούς, από «άσπονδους φίλους».

Ο συνθέτης των μπρεχτικών τραγουδιών και φίλος του Μπρεχτ, Χανς Αϊσλερ, έχει πει: «Οταν μιλάμε για τον Μπρεχτ, είμαστε σε θέση μάχης, ιδιαίτερα στις καπιταλιστικές χώρες. Αγωνιζόμαστε για τον Μπρεχτ. Είναι αναγκασμένοι να καταπιούν τον Μπρεχτ και δεν πρέπει να τους επιτρέψουμε να τον καταπιούν παρά μονάχα ολόκληρο, μαζί με τ' αγκάθια».

Όταν πουν ό,τι είχανε οι κυρίαρχοι να πούνε, θα μιλήσουν οι κυριαρχούμενοι

Το άδικο προχωράει σήμερα με βήμα όλο σιγουριά.

Οι καταπιεστές προετοιμάζονται για δεκάδες χιλιάδες χρόνια.

Η βία εξασφαλίζει: Όπως ακριβώς είναι, έτσι θα μείνει.

Καμιά φωνή δεν αντηχεί έξω από τη φωνή των κυρίαρχων

"Εγώ, ο Bertolt Brecht [...] εμπνέομαι από τα πάθη των ανθρώπων, όπου γης…"

Με αφορμή τη σημερινή επέτειο των πενήντα πέντε χρόνων από το θάνατό του, μια μικρή αναφορά, μια απότιση φόρου τιμής στο μεγάλο Γερμανό διανοητή που φώτισε και άνοιξε με την πένα του τους στενούς δρόμους των καταπιεσμένων ανθρώπων όπου γης, κάνοντάς τους λεωφόρους με κατεύθυνση προς το μέλλον.

ΤΙ ΩΦΕΛΕΙ Η ΚΑΛΟΣΥΝΗ

1

Τί ωφελεί η καλοσύνη

Όταν οι καλοί παρευτύς δολοφονούνται

Ή δολοφονούνται αυτοί

Που δέχονται την καλοσύνη;

Τί ωφελεί η λευτεριά

Όταν οι λεύτεροι αναγκάζονται να ζουν αντάμα

         με τους σκλάβους;

Τι ωφελεί η λογική

Όταν το παράλογο μονάχα εξασφαλίζει την τροφή

         που ο καθένας χρειάζεται;

2

Αντί να είστε καλοί μονάχα, προσπαθείστε

Να δημιουργήσετε μια κατάσταση που να κάνει

Δυνατή την καλοσύνη, ή καλύτερα

Περιττή!

Αντί να είστε λεύτεροι μονάχα, προσπαθείστε

Να δημιουργήσετε μια κατάσταση που να λευτερώνει όλους

Που να κάνει ακόμα και την αγάπη για λευτεριά

Περιττή!

Αντί να είστε λογικοί μονάχα, προσπαθείστε

Να δημιουργήσετε μια κατάσταση

Που να μεταβάλλει το παράλογο στον άνθρωπο

Σε μια επιχείρηση κακή!

Κ’ ΕΓΩ ΠΑΝΤΑ ΣΚΕΦΤΟΜΟΥΝ

Κ’ εγώ πάντα σκεφτόμουν πως τα πιο απλά λόγια

Πρέπει να φτάνουν. Όταν λέω τι γίνεται

Η καρδιά του καθενός πρέπει να σπαράζει.

Ότι είσαι χαμένος αν δεν αμυνθείς

Αυτό πια πρέπει να το καταλάβεις.

«-Γράψατε ποτέ κάτι για τα αγαθά της Αμερικής; Ενα ποίημα έστω, σαν αυτά που αφιερώνετε στους εργάτες προλετάριους, όπως τους λέτε;

-Ο έντεχνος λόγος δεν είναι φαγητό που παρασκευάζεται με κάποια συνταγή. Είναι ψυχική έκρηξη, ανάγκη να πεις κάτι που σε συγκίνησε.

-Δηλαδή μόνο οι προλετάριοι σας συγκινούν;

-Με συγκινεί ο καθένας που υποφέρει, που βασανίζεται, που γίνεται αντικείμενο εκμετάλλευσης [...] Πολλά από τα "στραβά" που γίνονται στη Σοβιετική Ενωση τα χτύπησα και τα χτυπάω. Εγώ, κύριε ανακριτά, εμπνέομαι από τα πάθη των ανθρώπων, όπου γης. Είμαι ελεύθερος και ανεξάρτητος να επαινώ ή να κατηγορώ φίλους κι εχθρούς.»

Αυτά – μεταξύ άλλων - κατέθετε ο Μπέρτολτ Μπρεχτ στην «επιτροπή κατά των αντιαμερικανικών ενεργειών», πιο γνωστή ως επιτροπή Μακάρθι, το 1947.

Σαράντα εννιά χρόνια πριν (1898) γεννήθηκε στο Άουγκσμπουργκ της Γερμανίας και από πολύ μικρός – μόλις στα δεκατέσσερά του – άρχισε να γράφει τα πρώτα ποιήματα.

«Μεγάλωσα σαν γιος καλοστεκούμενων

ανθρώπων. Οι γονείς μου μού φορούσαν

γιακά, μ’ έμαθαν τις συνήθειες εκείνων

που έχουν υπηρέτες και με δίδαξαν

πώς να διατάζω. Αλλά, όταν μεγάλωσα

και είδα γύρω μου, οι άνθρωποι της

τάξης μου δεν μ’ άρεσαν, το να διατάζω

δεν ήταν του γούστου μου, ούτε και το

να με υπηρετούν. Γι’ αυτό εγκατέλειψα

την τάξη μου και συντρόφεψα με τους

μικρούς, φτωχούς ανθρώπους».

Από μικρός όπως φαίνεται από τους παραπάνω στίχους ( ποίημα που έγραψε στην εφηβική ηλικία ), άρχισε να πηγαίνει κόντρα στην τάξη του. Η δική του αισθητική δε χωρούσε την αριστοκρατία της μικρής κοινωνίας της πόλης του και τον καθωσπρεπισμό που αυτή εξέπεμπε.

Σαν μαθητής ατίθασος και αυθάδης έρχεται συχνά σε ρήξη με τους καθηγητές του. Κι αν δεν φαίνεται καθαρά ακόμα ο δρόμος που θα διαλέξει στη ζωή του, σίγουρα δεν θα είναι ο συνηθισμένος δρόμος για όλα τα παιδιά της άρχουσας τάξης: η συνέχιση της οικογενειακής «παράδοσης».

Δεν προλαβαίνει να ζήσει τη φοιτητική ζωή στην ιατρική σχολή του Μονάχου, αφού η πατρίδα του που συμμετέχει στον πόλεμο, τον επιστρατεύει.  Γνωρίζοντας τη φρίκη του πολέμου από πρώτο χέρι, αποκτά φιλειρηνική συνείδηση.

Το 1920 μετά το θάνατο της μητέρας του μετακομίζει στο Μόναχο. Εκεί ανεβαίνουν οι μετοχές του στους θεατρικούς κύκλους μετά το ανέβασμα του έργου του «ταμπούρλα μέσα στη νύχτα».

Η «αντιδραστική» χωρίς σαφή προσανατολισμό συνείδησή του άρχισε να καλλιεργείται αφού αρχίζει να μελετά συστηματικά το μαρξισμό. Στο μεταξύ έχει κάνει ένα τρίτο γάμο με την ηθοποιό Έλενα Βάιγκελ και γράφει κι ανεβάζει πολλές θεατρικές παραστάσεις.

Το 1933, την επόμενη του εμπρησμού του Ράιχσταγκ, ο Μπρεχτ και η Βάιγκελ θα εγκαταλείψουν τη Γερμανία του Χίτλερ. Οι ναζιστές τον κυνηγούν με κάθε τρόπο. Καίνε τα βιβλία του και αναζητούν τον ίδιο που κατόρθωσε όμως να διαφύγει οικογενειακώς στη Ελβετία.

Μετά από 8 χρόνια περιπλανήσεων ανά την Ευρώπη θα βρεθούν στη Σάντα Μόνικα της Καλιφόρνιας, στις ΗΠΑ. Τα χρόνια της αυτοεξορίας τους 1933 -1948 ήταν τα πιο δημιουργικά. Αφού τελειώσει ο πόλεμος και η Γερμανία έχει χωριστεί στα δύο, επιστρέφει στο ανατολικό Βερολίνο, πρωτεύουσα της Λαοκρατικής Γερμανίας.

Το 1949, ένα χρόνο μετά την επιστροφή του, ιδρύει μαζί με τη Βάιγκελ το Berliner Enseble. Μερικά χρόνια πριν πεθάνει στέλνει το παρακάτω γράμμα στη Γερμανική Ακαδημία Τεχνών:

«Σε περίπτωση θανάτου μου δεν επιθυμώ να εκτεθεί πουθενά η σορός μου. Κατά την ταφή δεν πρέπει να γίνουν ομιλίες. Θα ήθελα να ταφώ στο νεκροταφείο δίπλα στο σπίτι μου, στη Σοσεστράσσε».

Στις 14 Αυγούστου 1956 εγκαταλείπει τα εγκόσμια από έμφραγμα.

ΓΙΑ ΤΟ ΦΤΩΧΟ ΜΠ. ΜΠ.

Εγώ ο Μπέρτολτ Μπρεχτ

είμαι από τα μαύρα δάση,

η μάνα μου στις πολιτείες

με κουβάλησε,

σαν ήμουνα ακόμα στην κοιλιά της,

και των δασών η παγωνιά

μέσα μου θα 'ναι ως το θάνατό μου

Έχω, έχω το σπίτι μου

στην πολιτεία της ασφάλτου,

φορτωμένος από την αρχή

με όλα τα μυστήρια του θανάτου

με εφημερίδες, με καπνό και με ρακή,

καχύποπτος και τεμπέλης

κι ευχαριστημένος στα στερνά

Φέρομαι φιλικά στους ανθρώπους

φορώ καθώς το συνηθίζουν

ένα σκληρό καπέλο,

λέω, είναι ζώα που μυρίζουν τελείως ιδιότροπα

και λέω πάλι,

δε βαριέσαι έχω κι εγώ την ίδια μυρουδιά

Το πρωί στο γκρίζο χάραμα

τα έλατα κατουράνε,

και τα ζωύφιά τους τα πουλιά

αρχίζουν να φωνάζουν

Κείνη την ώρα αδειάζω το ποτήρι μου στην πόλη

πετάω τ' αποτσίγαρό μου και ανήσυχος κοιμάμαι

Απ' αυτές τις πολιτείες

θα απομείνει εκείνος που διάβηκε από μέσα τους

ο άνεμος, δίνει χαρά το σπίτι σ'αυτόν που τρώει,

τ' αδειάζει

Ξέρουμε ότι είμαστε περαστικοί

κι ότι ύστερα από μας

τίποτα τ' αξιόλογο δε θα ρθει.

Ελπίζω στους σεισμούς

που μέλλονται για να 'ρθουν,

να μην αφήσω τη Βιρτζίνιά μου

απ' την πίκρα να μου σβήσει

Εγώ ο Μπέρτολτ Μπρεχτ

από τα μαύρα δάση,

ξερασμένος στις πολιτείες της ασφάλτου

μέσα στη μάνα μου σε πρώιμη εποχή.

Αυτό το ποίημα το "έντυσε" με μουσική και το έκανε τραγούδι ο ΘΑΝΟΣ ΜΙΚΡΟΥΤΣΙΚΟΣ. Ακούστε τον ίδιο να παίζει στο πιάνο και να το ερμηνεύει:

ΕΡΩΤΗΜΑ

Πως θα οικοδομηθεί η μεγάλη τάξη

Δίχως τη σοφία των μαζών;

Αυτοί που δεν ακούνε συμβουλές

Δεν μπορούν να βρουν το δρόμο

Για τους πολλούς.

Εσείς οι μεγάλοι δάσκαλοι,

Ν’ ακούτε όταν μιλάτε!

ΚΑΚΗ ΕΠΟΧΗ ΓΙΑ ΠΟΙΗΣΗ

Το ξέρω καλά: τον καλότυχο μονάχα

Αγαπάνε. Τη δική σου φωνή

Ακούν ευχάριστα. Το δικό σου πρόσωπο είναι ωραίο.

Το σακατεμένο δέντρο στην αυλή

Δείχνει τη χέρσα γη, κι όμως

Οι περαστικοί σακάτη το φωνάζουν.

Και με το δίκιο τους.

Τα πράσινα πλεούμενα και τα χαρούμενα πανιά του καναλιού

Δεν τα βλέπω. Απ’ όλα

Ξεχωρίζω μονάχα των ψαράδων το σκισμένο δίχτυ.

Γιατί μιλάω μόνο

Για τη σαραντάρα νοικοκυρά που έχει καμπουριάσει;

Τα στήθια των κοριτσιών

Είναι ζεστά όπως πάντα.

Μια ρίμα στο τραγούδι μου

Σχεδόν αυθάδεια θα τη θεωρούσα.

Μέσα μου μάχονται

Ο ενθουσιασμός για τη μιλιά που ανθίζει

Και ο τρόμος από τα λόγια του μπογιατζή,

Μα είναι το δεύτερο μονάχα

Που στο γραφείο με καθίζει.

ΣΤΟΥΣ ΑΠΟΓΟΝΟΥΣ

(απόσπασμα)

Σαν θα μιλάτε για τις δικές μας αδυναμίες

Και τα σκοτεινά χρόνια

Που εσείς γλυτώσατε.

Αλλάζοντας πιο συχνά χώρες από παπούτσια

Βαδίζαμε μέσα στην πάλη των τάξεων απελπισμένοι

Σαν βλέπαμε αδικία μονάχα και αντίσταση καμιά.

Κι όμως ξέρουμε ότι

Και το μίσος για την ταπεινοσύνη

Αλλοιώνει το πρόσωπο

Και η οργή για την αδικία

Φέρνει βραχνάδα στη φωνή. Αχ εμείς,

Που θέλαμε να ετοιμάσουμε το έδαφος για τη φιλία

Εμείς, τη φιλία μας δεν μπορούσαμε να δείξουμε.

Εσείς όμως σαν έρθει η μέρα

Που ο άνθρωπος συμπαραστάτης θα’ ναι τ’ ανθρώπου

Να μας θυμάστε

Μ’ επιείκεια.

Τα ποιήματα, από το βιβλίο: "ΜΠΕΡΤΟΛΤ ΜΠΡΕΧΤ 76 ΠΟΙΗΜΑΤΑ", σε μετάφραση του Πέτρου Μάρκαρη. Από τις εκδόσεις "Θεμέλιο", γ' έκδοση, Αθήνα 1981.